Ενδοκρινολογία

Αντισύλληψη

Όταν λέμε αντισύλληψη εννοούμε τις μεθόδους ή τις συσκευές που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη της εγκυμοσύνης. Μέθοδοι αντισύλληψης χρησιμοποιούνται από την αρχαιότητα, όμως ασφαλείς και αποτελεσματικές μέθοδοι έγιναν διαθέσιμες μόνο κατά τον 20ο αιώνα.

Οι μέθοδοι αντισύλληψης περιλαμβάνουν την ορμονική αντισύλληψη, την ενδομήτρια αντισύλληψη ( φραγμοί, φυσικά μέσα, στείρωση), καθώς και τις συμπεριφορικές μεθόδους. Χρησιμοποιούνται πριν ή κατά τη διάρκεια της συνουσίας. Η επείγουσα αντισύλληψη είναι αποτελεσματική για λίγες μέρες μετά τη συνουσία.

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Το Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) εμφανίζεται σε ένα ποσοστό 1%-5% του γενικού γυναικείου πληθυσμού. Το 5%-10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας διαγιγνώσκονται με το σύνδρομο, ενώ η συχνότητα διάγνωσης ανέρχεται σε 20%-50% μεταξύ των γυναικών με διαταραχές κύκλου.

Το σύνδρομο χαρακτηρίζεται από ανωοθυλακιορρηξία ή /και kλινικό ή βιοχημικό Υπερανδρογονισμό ή/και πολυκυστική μορφολογία ωοθηκών. Προ της διάγνωσης του συνδρόμου είναι σημαντικό να αποκλειστούν άλλες γνωστές διαταραχές που προκαλούν υπερανδρογοναιμία, καθώς και νόσοι όπως η υπερπρολακτιναιμία, η θυρεοειδική δυσλειτουργία, η μη κλασική συγγενής υπερπλασία των επινεφριδίων (late-onset CAH), το συνδρομο Cushing καθώς και οι όγκοι των ωοθηκών και των επινεφριδίων που παράγουν ανδρογόνα.

Το σίλφιον της Κυρήνης: το αρχαιότερο αντισυλληπτικό

Διάφορες αντισυλληπτικές μέθοδοι ήταν γνωστές κατά την αρχαιότητα, ενώ στην αρχαία ελληνική ιατρική γραμματεία περιγράφεται εκτενώς η χρήση αντισυλληπτικών ουσιών. Από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι αυτή του φυτού σίλφιου. Πρόκειται για ένα ενδημικό είδος βοτάνου της περιοχή της Κυρήνης, στη Βόρειο Αφρική, συγγενές με το μάραθο ή το σέλινο, το οποίο καλλιεργείτο σε ευρεία κλίμακα λόγω της διαδεδομένης αντισυλληπτικής και θεραπευτικής του δράσης.

Οι ευνούχοι στην αρχαία Ελλάδα και Ρώμη

Ο ευνουχισμός, δηλαδή η αφαίρεση των γεννητικών οργάνων του άρρενος, είτε μόνο των όρχεων είτε και του πέους, αποτελούσε στην αρχαιότητα φαινόμενο διαδεδομένο, σε μικρότερο ή σε μεγαλύτερο βαθμό ανάλογα με τις κοινωνικο-πολιτικές συνθήκες που επικρατούσαν στην εκάστοτε εποχή και λαό. Η εισαγωγή του ευνουχισμού στην αρχαία Ελλάδα αποδίδεται στην επιρροή των Φοινίκων, που πωλούσαν τους ευνούχους στους Έλληνες, αφού τους είχαν αγοράσει από τις χώρες της Ασίας.

Ο ερμαφροδιτισμός στην αρχαία Ελλάδα και Ρώμη

Ο όρος «ερμαφροδιτισμός» αναφέρεται στην ταυτόχρονη παρουσία γεννητικών οργάνων άρρενος και θήλεος στο ίδιο άτομο. Με την πρόοδο όμως της ιατρικής επιστήμης και την κατανόηση των παθογενετικών μηχανισμών που εμπλέκονται στη διαφοροποίηση του φύλου κατά την εμβρυογένεση, αλλά και την αρνητική σημασιολογική φόρτιση του όρου «ερμαφρόδιτος», οι επιστήμονες πλέον προτιμούν να περιγράφουν αυτές τις περιπτώσεις ως «διαταραχές της σεξουαλικής διαφοροποίησης».

Φυσιολογία της ενήβωσης στο κορίτσι

Η ήβη είναι περίοδος μετάβασης από την παιδική στην ενήλικη ζωή και χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση των δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλου και την απόκτηση της αναπαραγωγικής ικανότητας. Η πρώτη μεταβολή που γίνεται αντιληπτή από την έφηβη και το περιβάλλον της είναι η αύξηση του μαζικού αδένα. Παράλληλα επιταγχύνεται και η αύξηση του ύψους με αιχμή στο διάστημα 9-14 ετών. Η ανάπτυξη του στήθους στο κορίτσι ολοκληρώνεται σε 5 στάδια κατά tanner.

Διαταραχές της περιόδου κατά την εμμηνοπαυσιακή μετάβαση

Η κανονικότητα των εμμήνων κύκλων και οι διαταραχές αυτών απασχολούν τη γυναίκα σε όλες τις ηλικίες: η εμμηναρχή αποτελεί αναμφισβήτητη βιολογική επισφράγιση της σεξουαλικής ωρίμανσης, η κανονικότητα των εμμήνων κύκλων κατά την ενήλικο ζωή αποτελεί προϋπόθεση αναπαραγωγικής υγείας, ενώ η απώλεια της κανονικότητας ή και το οριστικό σταμάτημα της περιόδου σηματοδοτούν όχι μόνον την αναπαραγωγική, αλλά και την βιολογική γήρανση της γυναίκας.

Θυροειδίτιδα κατά τη λοχεία

Σε ορισμένες γυναίκες, μετά τη γέννα, μπορεί να παρουσιασθεί μία κατάσταση του θυρεοειδούς που λέγεται θυρεοειδίτιδα της λοχείας. Αυτή οφείλεται σε ορισμένα αντισώματα, δηλαδή ουσίες που παράγει ο ίδιος ο οργανισμός και οι οποίες ουσίες, περιέργως στρέφονται ενάντια στον ίδιο το θυρεοειδή.

Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Περίπου 12-14% των ζευγαριών στις ανεπτυγμένες χώρες αναζητούν ιατρική βοήθεια λόγω υπογονιμότητας. Μια σημαντική αιτία της γυναικείας υπογονιμότητας είναι οι διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας, δηλαδή μη τακτική απελευθέρωση του ωαρίου κάθε μήνα. Οι διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας συχνά εκδηλώνονται σαν ανωμαλία στην έμμηνο ρύση ή σαν αμηνόρροια. Από τις γυναίκες με υπογονιμότητα λόγω διαταραχών της ωοθυλακιορρηξίας, περίπου 75-83% έχουν σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Θυρεοτοξική κρίση – Νοσηλευτική επαγρύπνηση

Ο θυρεοειδής αδένας παράγει δύο βασικές ορμόνες την Τ3 (τριιωδοθυρονίνη) και τη Τ4 (θυροξίνη). Δρώντας διαμέσου υποδοχέων στο πυρήνα των κυττάρων οι δύο αυτές ορμόνες παίζουν σημαντικό ρόλο στη θερμογένεση του σώματος – παραγωγή θερμότητας – στον μεταβολισμό αλλά και στη διαφοροποίηση των ιστών και οργάνων κατά την εμβρυική ανάπτυξη.