Ενδοκρινολογία

Το σίλφιον της Κυρήνης: το αρχαιότερο αντισυλληπτικό

Διάφορες αντισυλληπτικές μέθοδοι ήταν γνωστές κατά την αρχαιότητα, ενώ στην αρχαία ελληνική ιατρική γραμματεία περιγράφεται εκτενώς η χρήση αντισυλληπτικών ουσιών. Από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι αυτή του φυτού σίλφιου. Πρόκειται για ένα ενδημικό είδος βοτάνου της περιοχή της Κυρήνης, στη Βόρειο Αφρική, συγγενές με το μάραθο ή το σέλινο, το οποίο καλλιεργείτο σε ευρεία κλίμακα λόγω της διαδεδομένης αντισυλληπτικής και θεραπευτικής του δράσης.

Οι ευνούχοι στην αρχαία Ελλάδα και Ρώμη

Ο ευνουχισμός, δηλαδή η αφαίρεση των γεννητικών οργάνων του άρρενος, είτε μόνο των όρχεων είτε και του πέους, αποτελούσε στην αρχαιότητα φαινόμενο διαδεδομένο, σε μικρότερο ή σε μεγαλύτερο βαθμό ανάλογα με τις κοινωνικο-πολιτικές συνθήκες που επικρατούσαν στην εκάστοτε εποχή και λαό. Η εισαγωγή του ευνουχισμού στην αρχαία Ελλάδα αποδίδεται στην επιρροή των Φοινίκων, που πωλούσαν τους ευνούχους στους Έλληνες, αφού τους είχαν αγοράσει από τις χώρες της Ασίας.

Ο ερμαφροδιτισμός στην αρχαία Ελλάδα και Ρώμη

Ο όρος «ερμαφροδιτισμός» αναφέρεται στην ταυτόχρονη παρουσία γεννητικών οργάνων άρρενος και θήλεος στο ίδιο άτομο. Με την πρόοδο όμως της ιατρικής επιστήμης και την κατανόηση των παθογενετικών μηχανισμών που εμπλέκονται στη διαφοροποίηση του φύλου κατά την εμβρυογένεση, αλλά και την αρνητική σημασιολογική φόρτιση του όρου «ερμαφρόδιτος», οι επιστήμονες πλέον προτιμούν να περιγράφουν αυτές τις περιπτώσεις ως «διαταραχές της σεξουαλικής διαφοροποίησης».

Φυσιολογία της ενήβωσης στο κορίτσι

Η ήβη είναι περίοδος μετάβασης από την παιδική στην ενήλικη ζωή και χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση των δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλου και την απόκτηση της αναπαραγωγικής ικανότητας. Η πρώτη μεταβολή που γίνεται αντιληπτή από την έφηβη και το περιβάλλον της είναι η αύξηση του μαζικού αδένα. Παράλληλα επιταγχύνεται και η αύξηση του ύψους με αιχμή στο διάστημα 9-14 ετών. Η ανάπτυξη του στήθους στο κορίτσι ολοκληρώνεται σε 5 στάδια κατά tanner.

Διαταραχές της περιόδου κατά την εμμηνοπαυσιακή μετάβαση

Η κανονικότητα των εμμήνων κύκλων και οι διαταραχές αυτών απασχολούν τη γυναίκα σε όλες τις ηλικίες: η εμμηναρχή αποτελεί αναμφισβήτητη βιολογική επισφράγιση της σεξουαλικής ωρίμανσης, η κανονικότητα των εμμήνων κύκλων κατά την ενήλικο ζωή αποτελεί προϋπόθεση αναπαραγωγικής υγείας, ενώ η απώλεια της κανονικότητας ή και το οριστικό σταμάτημα της περιόδου σηματοδοτούν όχι μόνον την αναπαραγωγική, αλλά και την βιολογική γήρανση της γυναίκας.

Θυροειδίτιδα κατά τη λοχεία

Σε ορισμένες γυναίκες, μετά τη γέννα, μπορεί να παρουσιασθεί μία κατάσταση του θυρεοειδούς που λέγεται θυρεοειδίτιδα της λοχείας. Αυτή οφείλεται σε ορισμένα αντισώματα, δηλαδή ουσίες που παράγει ο ίδιος ο οργανισμός και οι οποίες ουσίες, περιέργως στρέφονται ενάντια στον ίδιο το θυρεοειδή.

Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Περίπου 12-14% των ζευγαριών στις ανεπτυγμένες χώρες αναζητούν ιατρική βοήθεια λόγω υπογονιμότητας. Μια σημαντική αιτία της γυναικείας υπογονιμότητας είναι οι διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας, δηλαδή μη τακτική απελευθέρωση του ωαρίου κάθε μήνα. Οι διαταραχές της ωοθυλακιορρηξίας συχνά εκδηλώνονται σαν ανωμαλία στην έμμηνο ρύση ή σαν αμηνόρροια. Από τις γυναίκες με υπογονιμότητα λόγω διαταραχών της ωοθυλακιορρηξίας, περίπου 75-83% έχουν σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Θυρεοτοξική κρίση – Νοσηλευτική επαγρύπνηση

Ο θυρεοειδής αδένας παράγει δύο βασικές ορμόνες την Τ3 (τριιωδοθυρονίνη) και τη Τ4 (θυροξίνη). Δρώντας διαμέσου υποδοχέων στο πυρήνα των κυττάρων οι δύο αυτές ορμόνες παίζουν σημαντικό ρόλο στη θερμογένεση του σώματος – παραγωγή θερμότητας – στον μεταβολισμό αλλά και στη διαφοροποίηση των ιστών και οργάνων κατά την εμβρυική ανάπτυξη.

Θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια

Τα αυτοάνοσα νοσήματα του θυρεοειδούς, όπως η νόσος του Grave’s και η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, πολλές φορές συνοδεύονται και από προβλήματα από τα μάτια (Οφθαλμοπάθεια). Βέβαια η οφθαλμοπάθεια στην νόσο του Grave’s αναπτύσσεται σ’ένα μικρό ποσοστό από τους ασθενείς που έχουν υπερθυρεοειδισμό (περίπου 10-15%) και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ποια είναι τα άτομα στα οποία θα αναπτυχθούν αυτές οι οφθαλμοπάθειες.